Rationaliteit

Oplossingen zijn maar goed als ze ook maatschappelijk ontvankelijk verklaard worden, dit brengt ons tot de absurde situatie dat problemen terzelfdertijd wel EN niet kunnen bestaan. Voor wie de oplossing kent, is het probleem opgelost, niet voor wie nog naar een oplossing zoekt. Deze dynamiek is van toepassing op alle problemen, naargelang het soort probleem zal enkel de sociale impact zwaarder zijn. Dit vinden we ook terug in de besluitvormingstheorie van Herbert Simon.

Besluitvorming

Beperkte rationaliteit of begrensde rationaliteit is rationaliteit van de mens in besluitvorming waarbij er rekening wordt gehouden met de beperkte beschikbaarheid van informatie, cognitieve beperkingen en de beperkte tijd om tot een besluit te komen. Herbert Simon formuleerde een aantal axioma’s ter beschrijving van z’n besluitvormingstheorie, deze zijn:

  1. de mens kan onmogelijk alle alternatieven voor een beslissing kennen
  2. de alternatieven die hij kent, kan hij niet alle simultaan vergelijken
  3. als gevolg van de eerste twee axioma’s zal men niet het optimale alternatief kiezen
  4. de mens beschikt over een set routineacties
  5. deze routineacties bestaan alle los van elkaar
  6. elk probleem wordt simultaan met het bestaande doel en middelen beschouwd
  7. als gevolg van 4 en 5 zal 2 pas in werking treden als routineacties niet meer volstaan

Opties

Uiteindelijk is er geen reden tot paniek op voorwaarde dat alle elementen in rekening worden gebracht en een redelijk evenwicht gevonden wordt. In een eerste fase zal er beslist nog heel wat werk zijn om dit redelijke evenwicht überhaupt te realiseren, het onderhouden is een volgende stap. Belangrijk is ook dat een besluit genomen wordt binnen een bepaalde context en volgens een gegeven doelstelling, dit wil zeggen dat zowel methode als doelstelling (1) situationeel kunnen verschillen en (2) regelmatig herzien dienen te worden opdat het niet leidt tot een ongewild pervers effect. Een beeld geeft richting aan dit proces, schijnbaar te eenvoudig maar in kwalitatieve zin verdient het al onze aandacht.

Niets nieuws onder de zon

Een vereenvoudigd beeld mag misschien als naïef en onrealistisch gepercipieerd worden, het zou een vergissing zijn om dat ook te doen en het daarbij te laten. Het Reverse Debt System staat beslist niet alleen, zo vinden we soortgelijke – in hoeverre niet dezelfde – ideeën in het Chicago Plan Revisited vanwege het IMF. Dit vooralsnog niet geratificeerde rapport is veel complexer maar kan evengoed samengevat worden in een aantal kernpunten:

  • overheden mogen soeverein schuld- en intrestvrij geld drukken
  • drastische verlaging van overheidsschulden
  • drastische verlaging van private schulden
  • eliminatie risico op bankruns
  • betere controle over cycli van hoog- en laag conjunctuur

In dit rapport worden overheden gekoppeld aan het ‘niets’, ze kunnen immers soeverein schuld- en intrestvrij geld drukken. Ook hier zien we dezelfde structurele aanpassing, een aanpassing die – naargelang het standpunt van de lezer – verschillende reacties uitlokt, pro en contra. Maar hier stopt het verhaal niet, ook voor burgers en bedrijven bestaat vandaag reeds de mogelijkheid om – dit in de vorm van cryptomunten – aan te sluiten op het ‘niets’. En hier nogmaals de bevestiging dat – op voorwaarde dat we alle opties volwaardig honoreren en gekalibreerd toepassen – de financiering van een basisinkomen absoluut geen probleem kan of mag zijn.

Integratie

Het integreren van al deze informatie mag schijnbaar een eenvoudige opdracht lijken, de ervaring leert dat er toch iets meer bij komt kijken dan het lezen van een tekst. Bij het integreren van nieuwe elementen (paradigma B) ontstaat vaak een conflict met oude denkpatronen (paradigma A), hierdoor kan dit proces redelijk chaotisch verlopen. Diverse (psychische) afweermechanismen kunnen zich dan manifesteren, het is dan ook raadzaam om dit proces in alle sereniteit te doorlopen opdat niet het averechtse effect zou ontstaan. Het ELaboration Likelihood Model (ELM) geeft een beschrijving van hoe deze processen kunnen verlopen, vooralsnog kunnen we slechts uitnodigen tot dialoog. Dit kan door kennisdeling en het aanbrengen van zowel directe- als indirecte triggers die de interesse of motivatie willen aanwakkeren. Ook hier kunnen we werken met mindmaps:

Garantie

Zoals het ELM aangeeft dient er aan een aantal voorwaarden voldaan te worden opdat een idee kan verder stromen tot het collectieve bewustzijn, dit proces kan echter zo woelig zijn dat een averechts effect ontstaat. Om deze reden is het raadzaam dat politiek onmiddelijk in dit proces betrokken wordt, zeker gezien het hoog ethische kenmerk. Immers, zowel het UBI als het RDS beogen meer sociale cohesie en het overstijgen van diverse perverse effecten, als echter blijkt dat politiek dit proces niet gunstig stemt dan kan er protest uitbreken. Een dergelijk protest is nu net wat we willen vermijden, dit zou de situatie werkelijk tragisch absurd maken. Anders gezegd, garantie op succes kan niet geboden worden en dat is volledig afhankelijk van het wel/niet volwaardig honoreren van de alternatieven die letterlijk kant en klaar op de tafel liggen. (lees meer)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s